Borçtan Kurtulmanın Manevi Yolları ve Peygamberimizin Tavsiye Ettiği Dualar

Hayat bazen beklemediğimiz virajlarla önümüze engeller çıkarabilir. İşlerin yolunda gitmemesi, hesapta olmayan harcamalar ve aniden biriken borçlar, insan ruhunu en çok yoran imtihanlardandır. Geceleri uykuları kaçıran, gündüzleri ise insanın zihnini sürekli meşgul eden bu yük, sadece maddi bir sıkıntı değil, aynı zamanda kalbi bir darlıktır. Geçenlerde dertli bir dostumla konuşurken, bana gözleri nemli bir şekilde, borç yükü yüzünden namazda bile aklını toparlayamadığını, secdede huzur bulamaz hale geldiğini söylemişti. Bu samimi ama can yakan itiraf, modern dünyada pek çok insanın sessizce yaşadığı ortak bir çaresizliktir. İslam dini, hayatın her alanında olduğu gibi, maddi darlık ve borç kıskacında olan kullarına da çıkış yollarını, kalbi ferahlatacak manevi reçeteleri sunar.

Peygamber Efendimizin Borçlulara Öğrettiği Müjdeleyici Dua

Alemlere rahmet olarak gönderilen Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.), ashabının yaşadığı her türlü dünyevi ve manevi sıkıntıya en güzel çözümleri bizzat hayatıyla göstermiştir. Bir gün mescide girdiğinde, orada borçlarından dolayı kederli bir şekilde oturan Ebu Ümame (r.a.) isimli sahabeyi görür. Ona, sabah ve akşam okuduğunda borçlarından kurtulmasını sağlayacak, kalbindeki kederi dağıtacak çok kıymetli bir dua öğretir. Bu dua, sadece bir istek değil, aynı zamanda ruhun acizlikten, tembellikten ve başkalarına boyun eğmekten kurtulması için yüce bir sığınaktır. Kalbi darda olan müminler için bu yakarış, sıkıntıların çözülmesinde en büyük yardımcımızdır.

Okunuşu: Allahümme inni euzü bike minel hemmi vel hazen, ve euzü bike minel aczi vel kesel, ve euzü bike minel cübni vel buhl, ve euzü bike min galebetiddenti ve kahrir rical.

Anlamı: Allah'ım! Sıkıntı ve hüzünden Sana sığınırım. Acizlik ve tembellikten Sana sığınırım. Korkaklık ve cimrilikten Sana sığınırım. Borç altında ezilmekten ve insanların beni ezmesinden (kahrından) yine Sana sığınırım. (Ebu Davud, Salat 367)

Hazreti Ali'ye Öğretilen Rızık ve Borç Duası

Borçlu kişilerin dillerinden düşürmemesi gereken bir diğer nebevi müjde ise Hazreti Ali (r.a.) vasıtasıyla bizlere ulaşmıştır. Kendisine gelen ve borcunu ödemekte zorlandığını belirten bir kimseye Hazreti Ali, Peygamberimizden (s.a.v.) bizzat işittiği duayı tavsiye etmiştir. Bu dua, az kelimeyle çok derin manalar içeren, helal kazancı celbeden muazzam bir yakarıştır.

"De ki: Allah'ım! Helal rızıklarından bana yetecek kadar vererek beni haramlarından koru. Lütfunla beni Senden başkasına muhtaç etme." (Tirmizi, Daavat 111)

Bu duayı samimiyetle ve inanarak tekrarlayan bir mümin, rızkın asıl kaynağının yalnızca Allah olduğunu idrak eder. Çaresiz anlarda Allah'ın en yüce isimlerine sığınmak ve ihlasla yönelmek, İsmi Azam duasının sırları vesilesiyle duaların kabul kapısını aralamaya yardımcı olur. Maddi darlık anlarında kalbimizi bu nebevi dualarla beslemek, bizi umutsuzluğun karanlığından kurtaracaktır.

İslam Alimlerinin Maddi Darlık ve Tevekkül Hakkındaki Görüşleri

Büyük İslam alimleri, borçtan ve maddi sıkıntılardan kurtulmak için sadece dille dua etmenin yeterli olmadığını, bunun yanında tam bir kalbi teslimiyetle fiili duanın da yapılması gerektiğini vurgulamışlardır. İmam Gazali hazretleri, rızık ve bereket kapılarının açılmasında istiğfarın ve tevekkülün önemini sıklıkla dile getirir. Kul, helal dairesinde çabalarken kalbini sadece Allah'a bağlamalıdır. Sıkıntılı anlarda sığınabileceğimiz bir diğer güçlü koruyucu ise Ayetel Kürsi'nin faziletleri ve taşıdığı yüce sırlar olup, hanelerimize bereket, kalbimize ise muazzam bir sükunet getirir.

"Maddi darlık içinde olan kimse, rızkı veren Rezzak olan Allah'a yönelip tevekkül etmedikçe ruhundaki huzursuzluğu gideremez. Maddi çaba manevi teslimiyetle taçlandırılmalıdır." (İmam Gazali, İhya-u Ulumiddin, 4. Cilt)

Borç Kıskacından Kurtulmak İçin Günlük Hayatta Uygulanabilecek Yollar

Maddi yüklerimizi hafifletmek ve borçlarımızdan arınarak huzurlu bir hayata kavuşmak için hem manevi hem de pratik adımları bir arada atmamız gerekir. Hayat tarzımızda ve harcamalarımızda İslami ölçülere dikkat etmek, bereketin en temel anahtarıdır. Her borçlu müminin günlük hayatında kararlılıkla uygulaması gereken pratik ve manevi adımlar şunlardır:

• Sabah ve Akşam Dua Sünnetine Sarılın: Peygamber Efendimizin (s.a.v.) Ebu Ümame'ye tavsiye ettiği borçtan kurtulma duasını her sabah ve akşam en az üçer defa huşu içinde okumayı alışkanlık haline getirin.
• İstiğfara Devam Edin: Kur'an-ı Kerim'de istiğfarın rızkı bollaştıracağı, yağmurlarla ve mallarla destekleneceği müjdelenmiştir. Günlük en az 100 defa 'Estağfirullah' zikrini dilinizden düşürmeyin.
• İsraftan Kesinlikle Kaçının: Kazancınız ne kadar çok olursa olsun, israf bereketi kaçırır. Harcamalarınızı asgari düzeye indirerek bütçe planlaması yapın ve lüks tüketimden uzak durun.
• Sadaka Vermeyi İhmal Etmeyin: Az da olsa sürekli verilen sadaka, belaları defettiği gibi rızkın da bereketlenmesine vesile olur. Cebinizde sadece birkaç kuruş kalsa bile onu ihtiyaç sahibiyle paylaşmanın manevi gücüne inanın.

Manevi Reçetenin Hayatımıza Kattığı Huzur ve Sekine

Maddi darlıkla mücadele ederken unutmamamız gereken en önemli husus, rızkı verenin de alanın da, darlığı genişliğe çevirenin de yalnızca Allah olduğudur. İmtihan dünyasında bazen borçlu kalmak, insanın kibrini kırar ve onu Yaratıcısına daha çok yakınlaştırır. Duanın asıl gücü, insanın iç dünyasındaki fırtınaları dindirip yerine bir rıza ve teslimiyet iklimi getirmesidir. Maddi planlarınızı yapıp, helal yoldan borçlarınızı ödemek için çabalarken kalbinizi de her an uyanık tutun. Allah, kendisine samimiyetle yönelen hiçbir kulu eli boş çevirmez. Borçlarınızı ödeyecek kapıları hiç ummadığınız yerlerden açacaktır.