Hayatın hızlı akışında bazen üzerimizde açıklayamadığımız bir ağırlık hissederiz. İşlerimiz yolunda giderken aniden tıkanır, neşeli günlerimiz yerini sebepsiz huzursuzluklara bırakır. İnanan bir insan için bu tür ani değişimlerin ardında yatan manevi etkenlerden biri de göz değmesi, yani nazardır. Gözün ve niyetin taşıdığı o keskin akış, insan ruhu ve bedeni üzerinde derin izler bırakabilir. İslam inancında nazar, sadece bir hurafe değil, bizzat Peygamber Efendimiz tarafından doğrulanmış manevi bir gerçektir. Bu görünmez etkilere karşı kalbimizi ve hanemizi koruma altına almak, sarsılmaz bir teslimiyetle yüce yaratıcının koruyucu isimlerine sığınmakla mümkündür.
İslam dünyasında göz değmesi, haset dolu veya aşırı hayranlık içeren bir bakışın karşı tarafta meydana getirdiği olumsuz etkiler olarak tanımlanır. Bu durum, insan iradesinin ötesinde, ilahi takdir çerçevesinde gerçekleşen manevi bir tesirdir. Geçenlerde manevi bir daralma hissiyle ziyaretime gelen dertli bir hanımefendiyle konuşurken, hanesinde hiçbir maddi sebep yokken sürekli bir gerginlik ve ağırlık havasının hakim olduğundan dert yanmıştı. Kendisine ve çocuklarına değen nazarın, hanedeki huzuru nasıl gölgelediğini anlamak güç değildi. İşte bu durumlarda, her şeyden önce şifanın ve korumanın yalnızca Allah'tan geldiğini idrak ederek nebevi reçetelere yönelmek gerekir.
Nazar haktır. Eğer kaderin önüne geçecek bir şey olsaydı nazar onun önüne geçerdi. (Müslim, Selam 41; Tirmizi, Tıb 17)
Sahih hadis kaynaklarında açıkça belirtilen bu hakikat, inananlar için bir korku vesilesi değil, tam aksine manevi tedbirleri sıkılaştırma uyarısıdır. Maddi hastalıklar için hekim kapılarını aşındırdığımız gibi, ruhumuzu ve bedenimizi sarsan manevi daralmalar için de dua ve zikir kalkanına sarılmalıyız.
Peygamber Efendimiz'in Okuduğu Nazar Duaları ve Anlamları
Peygamber Efendimiz, torunları Hazreti Hasan ve Hazreti Hüseyin'i kem gözlerden korumak için onlara bizzat dua okur ve üflerdi. Nazara karşı okunacak en tesirli duaların başında, Resulullah'ın sığınma kelimeleri gelmektedir. Bu duaların günlük hayatta vird haline getirilmesi, üzerimizdeki ağır baskıyı kaldırmaya vesile olur.
Okunuşu: Eûzü bi-kelimâtillâhi't-tâmmeti min külli şeytânin ve hâmmetin ve min külli aynin lâmmeh.
Anlamı: Her türlü şeytandan, zararlı haşerattan ve kem gözlerden Allah'ın eksiksiz ve mükemmel kelimelerine sığınırım. (Buhari, Enbiya 10; Ebu Davud, Sünnet 20)
Bu nebevi sığınma cümlesi, özellikle çocukların üzerine okunmalı ve yeni bir ortama girildiğinde mutlaka dil ile ikrar edilmelidir. Duanın kalbi bir ihlasla okunması, sığınılan kapının yüceliğini kavramaktan geçer.
Felak ve Nas Surelerinin Koruyucu Kalkanı
Kur'an-ı Kerim'in son iki suresi olan Felak ve Nas sureleri, nazardan, hasetten ve karanlık düğümlerden korunmanın en büyük kaleleridir. Bu iki sure, doğrudan insanı hedef alan gizli şerlerden ve kıskanç gözlerin menfi tesirlerinden muhafaza etmek için indirilmiştir. Sevgili Peygamberimiz, bu sureler indikten sonra diğer koruyucu duaları bırakıp tamamen Muavvizeteyn olarak adlandırılan bu iki sureye yönelmiştir.
Aişe (r.a.) validemiz şöyle rivayet etmiştir: Resulullah (s.a.v.) her gece yatağına girdiğinde iki avucunu birleştirir, onlara üfler, İhlas, Felak ve Nas surelerini okur, sonra da başından ve yüzünden başlayarak ellerinin eriştiği yere kadar bütün vücudunu meshederdi. Bunu üç defa tekrarlardı. (Buhari, Fedailu'l-Kur'an 14; Ebu Davud, Edeb 98)
Bu mübarek surelerin manevi gücünü hayatımıza taşırken, Kur'an'ın en büyük ayeti olan ve her türlü şerden koruyan Ayetel Kürsi'nin Faziletleri ile bu zırhı daha da perçinlemek mümkündür. Ayetlerin koruyucu gölgesi altında yürümek, ruhsal daralmaların ve göz değmelerinin etkisini hızla eritecektir.
Kalem Suresi ile Nazardan Korunma Sırları
İslam geleneğinde nazar değmesine karşı en çok okunan ayet-i kerimelerden biri de Kalem Suresi'nin son iki ayetidir. Müşriklerin Peygamber Efendimiz'e olan yoğun hasetlerini ve onu gözleriyle adeta yıkmak istercesine bakışlarını tasvir eden bu ayetler, asırlardır inananların şifa reçetesi olmuştur.
Şüphesiz inkâr edenler, Kur'an'ı duydukları zaman neredeyse seni gözleriyle devireceklerdi. 'O gerçekten bir delidir' diyorlar. Hâlbuki o, âlemler için bir öğütten başka bir şey değildir. (Kalem Suresi, 51-52)
Bu ayet-i kerimeler, evlerin girişlerine asılarak veya sabah namazlarının ardından yedişer defa okunarak hanelerin manevi güvenliğini sağlamak için okunagelmiştir. Gözün taşıdığı yıkıcı gücü nötralize eden ilahi bir kelam olarak bu ayetler, müminin en güvendiği sığınaklardan biridir.
İslam Alimlerinin Nazar ve Manevi Şifa Hakkındaki Tavsiyeleri
İmam Gazali ve İbn Kayyim el-Cevziyye gibi büyük İslam alimleri, nazarın sadece fiziksel bir bakıştan ibaret olmadığını, hasetçi nefsin içindeki kötü niyetin göz vasıtasıyla dışarı fırlatılan manevi bir ok olduğunu belirtirler. Alimler, bu manevi oklardan korunmanın yolunun, kişinin kendi ibadet hayatını düzene sokmasından geçtiğini savunmuşlardır.
Hanesinde şifa arayan, üzerindeki nazarın ağırlığından sıyrılmak isteyen her mümin, her sabah ve akşam temiz bir abdestle bu duaları hayatına dahil etmelidir. En zor zamanlarda, her türlü darlığın aşılmasında yüce yaratıcının azametli isimlerini vesile kılmak adına İsmi Azam duası ile Allah'a iltica etmek, nazardan kaynaklanan tüm ruhi bunalımların şifası için muazzam bir kapı aralar.
Günlük Hayatta Nazardan Korunmak İçin Pratik Adımlar
Nazarın menfi etkilerinden korunmak ve ruhsal ferahlığa ulaşmak için günlük yaşantımızda uygulayabileceğimiz somut ve sünnete uygun adımlar şunlardır:
Her sabah ve akşam, ihlaslı bir niyetle üçer defa Ayet-el Kürsi, İhlas, Felak ve Nas surelerini okuyup ellerimize üfleyerek vücudumuza sürmek.
Bir güzelliğe, nimete veya sevdiklerimize bakarken kıskançlık hissini uyandırmamak ve nazarı engellemek adına dilimizi "Maşallah, Barekallah" (Allah nazardan saklasın, mübarek kılsın) lafzına alıştırmak.
Nimetleri, başarıları ve ailevi mutlulukları aşırı derecede sergilemekten, gösterişten ve teşhirden kaçınarak hayatın mahremiyetini muhafaza etmek.
Evlerimizde sürekli olarak Kur'an-ı Kerim tilaveti bulundurmak ve namazları aksatmayarak hanedeki manevi atmosferi diri tutmak.
Manevi bir zırha bürünmek, hayata daha huzurlu bakmamızı sağlar. Gözlerin ve niyetlerin şerrinden emin olmak için her an uyanık bir kalple Allah'a yönelmeli, şifayı O'nun sonsuz rahmetinde aramalıyız. Unutmamalıyız ki, O sığındıranların en hayırlısı ve koruyup gözetenlerin en yücesidir.
Ahlaki Tavsiye & Açıklama
Başkalarına hasetle veya aşırı hayranlıkla bakarak onları nazarımızla incitebileceğimizi unutmamalıyız. Kendi gözümüzün de bir başkasına zarar vermemesi için her güzel şeye bakarken kalbimizden hayır dualar geçirmeli, "Maşallah" diyerek Yaratıcı'nın payını teslim etmeliyiz. Unutma ki temiz bir kalp, kimseye kem gözle bakmayan ve kimseden kem göz çekmeyen kalptir.
Daha Fazlası Cebinizde!
İslamda Evlilik Rehberi mobil uygulamamızı indirerek tüm ilmi tavsiyelere kesintisiz şekilde anında ulaşabilirsiniz.