Kabir ve Mezar Ziyaretinde Okunacak Dualar

Hayatın gürültülü ve yorucu akışı içerisinde ruhumuzun bazen durup dinlenmeye, derin bir nefes almaya ve asıl vatanını hatırlamaya ihtiyacı vardır. Günlük koşuşturmacalar, hiç bitmeyecekmiş gibi görünen dünya telaşları kalbimizi katılaştırıp bizi özümüzden uzaklaştırabilir. İşte böyle anlarda, sessizliğin en derin ve en tesirli vaizleri olan kabristanlar, bizlere hayatın geçici, ahiretin ise baki olduğunu fısıldar. Kabir ziyareti yapmak, sadece vefat etmiş yakınlarımıza karşı vefa borcumuzu ödemek değil, aynı zamanda kendi iç dünyamızda bir uyanış başlatmak, kalbimizi dünyanın aldatıcı cazibesinden arındırmak için eşsiz bir manevi fırsattır.

Geçen gün sessiz bir ikindi vakti, hayatın yoğun koşturmacasından yorulmuş dertli bir dostumla dertleşiyorduk. İçindeki o tarifsiz boşluktan, dünya telaşının kalbini nasıl yorduğundan bahsediyordu. Ona, şehir gürültüsünün uzağında, sessiz sakin bir kabristanı ziyaret etmesini ve orada yatanlara selam verip dua etmesini önerdim. Birkaç gün sonra beni aradığında sesindeki o huzur ve dinginlik, kabir kapısından giren her insanın kalbine dokunan o ilahi terbiyenin ve sekine halinin en açık kanıtıydı. Kabirleri ziyaret etmek, insanı kibirden arındırır, hırslarını törpüler ve kalbe hakiki bir şifa bahşeder.

Peygamber Efendimizin Kabristan Selamı ve Duası

Peygamber Efendimiz Hazret-i Muhammed (s.a.v.), ashabına kabristana gittiklerinde oradaki mümin kardeşlerine nasıl selam vereceklerini ve onlar için nasıl dua edeceklerini bizzat öğreterek bizlere en güzel rehber olmuştur. Kabristan kapısından girerken okunacak bu dua, hem oradaki kabir ehline bir esenlik dileği hem de kendi akıbetimizi hatırlatan muazzam bir tefekkür vesilesidir.

Arapça Okunuşu: Es-selâmü aleyküm dâre kavmin mü'minîn. Ve innâ inşâallāhü biküm lâhikūn. Es'elüllāhe lenâ ve lekümül-âfiyeh.

Türkçe Anlamı: Selam size ey müminler yurdunun sakinleri! Bizler de inşallah yakında sizlere kavuşacağız. Allah'tan bizim ve sizin için afiyet, bağışlanma ve esenlik dilerim.

Ebû Hüreyre (r.a.) anlatıyor: Resûlullah (s.a.v.) kabristana geldiğinde bu duayı okur ve kabirdeki müminlere bu şekilde selam verirdi. (Müslim, Cenâiz, 102; Nesâî, Cenâiz, 103)

Kabir Başında Okunabilecek Sureler ve Dualar

Kabristan ziyaretinde sünnete uygun olan davranış, kabrin başında ayakta veya oturarak Kur'an-ı Kerim okumak ve sevabını başta orada yatan mefta olmak üzere tüm müminlerin ruhuna hediye etmektir. Kabir başında özellikle Yasin Suresi, Fatiha Suresi, İhlas Suresi ve Felak-Nas sureleri okunabilir. Bunların yanında, kabir azabından korunmak ve meftanın derecesinin yükselmesi niyetiyle yüce kitabımızın muazzam ayetlerine sığınabiliriz. Bu kapsamda kabir başında Ayetel Kürsi'nin faziletleri hürmetine dua etmek, oradaki müminlerin ruhuna büyük bir nur ve ferahlık ulaştırır.

Kabir ziyareti esnasında Cenab-ı Hakk'ın en yüce isimlerini vesile kılarak dua etmek de duaların kabulüne vesile olan mübarek bir ameldir. Rabbimizin yüce katında kabul görmesini ümit ettiğimiz yalvarışlarımızda İsmi Azam duası ile O'na niyazda bulunmak, hem kendi affımız hem de geçmişlerimizin mağfireti için manevi bir anahtar hükmündedir. Duaların ardından meftanın bağışlanması için Allah'a yalvarmak ve onun hayırlarını anmak sünnete en uygun olan yöntemdir.

İslam Alimlerinin Kabir Ziyaretine Dair Hikmetli Sözleri

İslam büyükleri ve kalb amellerinde derinleşmiş alimler, kabir ziyaretinin hem hayatta olanlar hem de vefat edenler için ne derece hayati bir köprü olduğunu her fırsatta dile getirmişlerdir. Bu ziyaretler sayesinde hayattakiler gaflet uykusundan uyanırken, vefat edenler de kendilerine gönderilen dualarla kabirlerinde adeta bayram ederler.

Büyük İslam alimi İmam Gazali hazretleri İhya-u Ulumiddin adlı eserinde kabir ehlinin durumunu ve duaya olan ihtiyaçlarını şu çarpıcı benzetmeyle açıklar: "Kabirdeki ölü, denizde boğulmak üzere olan ve çırpınarak imdat isteyen kimse gibidir. Kendisine babasından, kardeşinden veya samimi bir dostundan gelecek bir dua bekler. Kendisine samimi bir dua ulaştığında, bu onun için dünyadan ve dünyadaki her şeyden daha sevimli olur. Şüphesiz yaşayanların ölüler için ettiği dualar ve bağışladığı sadakalar, onlara nurdan tepsiler içinde sunulur." (İmam Gazali, İhyâu Ulûmi’d-Dîn, Cilt 4, Kabir Hayatı Bölümü)

Aynı şekilde büyük müceddid İmam Rabbani Hazretleri de mektuplarında geçmişlerimize göndereceğimiz duaların önemini şu şekilde vurgulamıştır:

"Dünyadan göç etmiş olan din kardeşlerimize göndereceğimiz en güzel hediye, onlar adına yapacağımız hayır-hasenat ve kalb-i selim ile edeceğimiz samimi dualardır. Zira kabir ehli, hayattakilerin duaları sayesinde kabirdeki sıkıntılarının hafiflediğini ve derecelerinin yükseldiğini görür, bununla ferahlar." (İmam Rabbani, Mektubat, 1. Cilt, 250. Mektup)

Kabir Ziyaretinde Adım Adım Sünnete Uygun Davranış Rehberi

Kabristan ziyaretini sıradan bir park gezisinden ayıran en önemli husus, oradaki manevi atmosfere ve İslam'ın edebine uygun davranmaktır. Ziyaretlerimizin hem bizlere tefekkür dünyası kazandırması hem de kabir ehline fayda sağlaması için şu pratik adımlara riayet etmemiz önem arz eder:

• Kabristana mümkün mertebe abdestli olarak girmek ve vakar içinde, sessizce yürümek
• Giriş kapısında tüm kabir ehline sesli ve içten bir şekilde Peygamberimizin öğrettiği selamı vermek
• Kabrin başına varıldığında, imkan varsa ayak ucuna yakın durarak kıbleye veya kabre doğru yönelip ayakta ya da oturarak Kur'an okumak
• Kur'an-ı Kerim tilavetinden sonra ihlasla dua etmek, meftanın günahlarının bağışlanmasını ve kabrinin cennet bahçelerinden bir bahçe olmasını dilemek
• Kabirlerin üzerine basmamaya, mezarların üzerinden geçmemeye azami gayret göstermek ve orada gereksiz dünya kelamı konuşmaktan kaçınmak

Kabristandan ayrılırken kalbimizde hissettiğimiz o derin muhasebe duygusunu günlük hayatımıza taşıyabilmek, bu ziyaretin ruhumuzda bıraktığı en güzel iz olacaktır. Ölümü sıkça hatırlamak, bizi insanlara karşı daha adil, daha merhametli ve daha anlayışlı kılacaktır. Rabbimiz geçmişlerimize rahmet eylesin, bizleri de son nefesinde imanla huzuruna varan salih kullarından eylesin.