Dünya hayatı, her nefis için bir gün nihayete erecek geçici bir duraktır. Sevdiğimiz bir insanı ebediyet yurduna uğurladığımız o ilk anlar, kalbimizin hüzünle dolduğu, fani olan her şeyin anlamını yitirdiği en tesirli vakitlerdir. Mümin için ölüm, bir yok oluş değil, bilakis asıl yurda ve Yaradan’a kavuşma anıdır. Vefat eden yakınlarımızın arkasından yapabileceğimiz en büyük iyilik ve onlara sunabileceğimiz en kıymetli hediye, şüphesiz ki samimi bir kalple yapacağımız dualardır. Sevdiklerimizin ebedi alemdeki ilk anlarında onlara yalnızlık hissettirmemek, kabirlerini genişletmek ve sorgularını kolaylaştırmak için sünnet-i seniyyede tavsiye edilen pek çok nebevi yakarış bulunmaktadır.
Vefatın İlk Anlarında Müminin Görevi ve Teslimiyet Hali
Bir yakınının ölüm haberini alan müminin ilk göstermesi gereken ahlak, tam bir teslimiyet ve rıza halidir. Kalpten sızan hüzne ve gözden dökülen yaşa İslam dini müsaade etmiş, ancak feryat ederek kadere isyan edilmesini kesinlikle nehyetmiştir. Vefat haberinin alındığı ilk anda dilimizden dökülmesi gereken en mühim kelimeler, her şeyin sahibinin Allah olduğunu ikrar eden istirca ayetidir. Bu ayeti huşu içerisinde okumak, geride kalanların kalbini teskin ederken, vefat edene de sükunet ulaştırır.
"Onlar; başlarına bir musibet geldiği zaman: 'Biz şüphesiz Allah’a aitiz ve şüphesiz O’na döneceğiz' derler." (Bakara Suresi, 156. Ayet)
Kabre Konulurken Okunacak Sünnet Dualar ve Esrarı
Cenazenin kabre yerleştirildiği o mahzun an, merhumun dünya ile bağının tamamen koptuğu ve berzah aleminin eşiğinden adımını attığı andır. Bu esnada tabutu kabre indirenlerin ve orada hazır bulunanların okuyacağı sünnet dualar, kabirdeki ilk gecenin inayet-i ilahiye ile nurlanmasına vesile olur. Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.), bir cenazeyi kabre indirirken her zaman aynı teslimiyet dolu ifadelerle Rabbine iltica etmiş ve ümmetine de bu teslimiyeti miras bırakmıştır.
"Peygamber Efendimiz (s.a.v.), cenazeyi kabre koyarken şöyle dua edilmesini tavsiye etmiştir: 'Bismillahi ve alâ milleti Rasûlillâh.' (Allah'ın adıyla ve Resûlullah'ın dini üzere.)" (Ebu Davud, Cenaiz 65)
Yeni Vefat Edenler İçin İstiğfar Etmenin Önemi ve Hükmü
Vefat eden kişinin amel defteri, sadaka-i cariye, faydalı ilim ve arkasından dua eden hayırlı bir evlat dışında tamamen kapanır. Bu sebeple yeni vefat eden birinin en çok muhtaç olduğu şey, günahlarının bağışlanması için geride kalanların yapacağı samimi yalvarışlardır. Müminlerin cenaze namazında ve defin sonrasında yapacakları tövbe ve bağışlanma duaları, vefat eden kişinin taksiratının affedilmesine ve kabir azabından muhafaza olunmasına vesile olur. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), defin bittikten hemen sonra kabir başında cemaati uyararak istiğfara teşvik etmiştir.
"Hz. Peygamber (s.a.v.), cenaze defin işlemi bittikten sonra kabrin başında durur ve şöyle buyururdu: 'Kardeşiniz için bağışlanma dileyiniz ve ona sebat verilmesini isteyiniz. Çünkü o şu anda sorgulanmaktadır.'" (Ebu Davud, Cenaiz 70)
Cenaze Arkasından Okunacak Sureler ve Manevi Feyizler
Kabrin o karanlık ve dar iklimini genişleten, vefat edene ünsiyet veren en büyük şifa Kur'an-ı Kerim tilavetidir. Merhumun ruhuna gönderilecek olan Yasin-i Şerif, Mülk Suresi ve Fatiha, kabir azabını hafifleten ve orayı cennet bahçelerinden bir bahçeye çeviren vesilelerdir. Tilavet esnasında gösterilecek olan ihlas ve huşu, okunan kelamın tesirini katbekat artırır. Bu sureleri okurken dilimizden dökülen her harfin sevabını, başta merhumun ruhu olmak üzere tüm iman ehlinin ruhuna bağışlamak nebevi bir edeptir. Kur'an tilavetinin yanında ihlasla eda edilen namazda okunan dualar ve sureler de vefat edenlerin ruhuna hediye edilerek onların makamının ali olmasına katkı sağlar.
"Ölülerinizin üzerine (onlar için) Yâsîn Suresi'ni okuyunuz." (Ebu Davud, Cenaiz 20; İbn Mace, Cenaiz 4)
Sevdiklerimizin Ruhuna Ulaştırılacak En Güzel Dualar
Vefat eden bir yakınınızın ardından kabir başında veya evinizde yapabileceğiniz, sünnete uygun pratik ve tesirli adımlar şunlardır:
Definden hemen sonra kabir başında istiğfarda bulunmak ve merhumun sorgu sual meleklerine karşı dilinin çözülmesi, kalbinin sebat bulması için samimiyetle yalvarmak gerekir.
Yasin ve Mülk surelerini tilavet etmek kabir azabından muhafaza olunması niyetiyle merhumun ruhuna hediye edilerek kabrin nurla dolmasına vesile kılınmalıdır.
Merhumun borçlarını hızlıca ödemek ve helallik almak onun berzah alemindeki ruhunun prangalarından kurtulmasını ve huzura ermesini sağlar.
Sadaka-i cariye niyetiyle hayırlar yapmak vefat edenin amel defterinin açık kalmasını sağlayarak kabrine sürekli feyz ve nur akışını devam ettirir.
Ölüm Acısını Tevekkül ve Rıza ile Karşılamak
Kendi manevi yolculuğumda ve katıldığım cenaze merasimlerinde şahit olduğum üzere, ölüm haberi alındığı an feryat etmek yerine gösterilen vakur bir teslimiyet, geride kalanların kalbine tarifsiz bir sükunet vermektedir. Geçenlerde vefat eden yakın bir dostumun cenazesinde, ailesinin feryat etmek yerine birbirine kenetlenip sadece istiğfar getirdiğini, Kur'an okuduğunu gördüm. O an, ölümün soğuk yüzünün nasıl nebevi bir iklimle ısındığını ve kalplerin nasıl teskin olduğunu bizzat müşahede ettim. Modern psikoloji de göstermektedir ki, kayıp anında toplu halde edilen dualar ve sığınılan teslimiyet duygusu, yas sürecinin sağlıklı atlatılmasında en büyük destekçidir. İslam'ın bize öğrettiği bu eşsiz takva ve rıza şuuru, hem yaşayanların kalbini tasfiye eder hem de vefat edenin ebediyet yolculuğunu kolaylaştırır. Rabbimiz vefat eden tüm geçmişlerimize rahmet eylesin, kabirlerini cennet bahçelerinden bir bahçe kılsın.
Ahlaki Tavsiye & Açıklama
Vefat eden yakınlarınızın arkasından sadece gözyaşı dökmekle kalmayın; onların adına bir yetimi sevindirin, susuz bir coğrafyada su kuyusu açtırın veya bir talebenin eğitimine destek olun. Unutmayın ki hayattayken yaptığınız bu ameller, vefat edenlerin kabrine kesintisiz bir feyz ve nur olarak ulaşacaktır.
Daha Fazlası Cebinizde!
Faziletli Dualar mobil uygulamamızı indirerek tüm dualara ve ilmi tavsiyelere kesintisiz şekilde anında ulaşabilirsiniz.
Kaynak / Alıntı: İslami Evlilik Rehberi
Editör: İsmail Hakkı Polat
İlahiyat Yüksek Lisans, Özel Gün ve Geceler Duaları
Mübarek aylar, kandil geceleri ve Hac/Umre dualarının faziletleri, bu zaman dilimlerinin manevi ihyası üzerine eserleri bulunmaktadır.